"Dit is mijn belangrijkste interview in jaren", zegt Hans Van Baalen (48) op de terugweg naar zijn kamer aan het Binnenhof, waar net een foto is gemaakt. De liberaal, zoals altijd keurig in krijtpak gestoken, heeft een goed gevoel voor politiek drama, maar deze keer meent hij het echt.

Van Baalen staat op het punt een nieuw hoofdstuk uit zijn carrière in te slaan en de overstap te maken naar Brussel, waar hij lijsttrekker voor het Europees Parlement hoopt te worden. Het is een belangrijke positie voor de VVD, aangezien partijleider Mark Rutte volgend jaar juni een goede verkiezingsuitslag nodig heeft. En het is belangrijk voor Van Baalen zelf, wiens geplande Brusselse overstap nu al met een knipoog 'de route Eurlings' wordt genoemd.

Verhuist u eigenlijk naar Brussel?
"Nee. Ik ben straks Nederlands Europarlementariër, dus ik ga er niet wonen. Mijn gezin blijft in Den Haag, mijn vrouw blijft directeur van het fonds Slachtofferhulp, mijn zoon zal hier naar school gaan en ik zal vaak genoeg thuis zijn, zowel voor mijn gezin als voor de kiezer. Want het ergste wat je als Europarlementariër kan doen, is permanent in Brussel gaan wonen en heel goede dingen in het Europarlement doen waarvan vervolgens niemand ooit iets weet. Als je je terugtrekt in Brussel, kun je beter lid van het Belgisch parlement worden."

Gaat u niet gewoon naar Brussel om Mark Rutte een goede uitslag te bezorgen voor de verkiezingen die voor hem cruciaal kunnen zijn?
"Ik ga naar Brussel om de VVD een goede uitslag te bezorgen, want ik behoor niet tot de lijst-Jansen of de lijst-Pieterse, ik behoor tot de VVD."

De politieke toekomst van uw partijleider hangt wel mede af van hoe er wordt gepresteerd bij de Europese verkiezingen?
"Ja, maar ik doe het voor de VVD. Als iemand anders fractievoorzitter in de Tweede Kamer voor de VVD zou zijn, zou ik het ook doen."

Is het toch ook niet een beetje corvee om de VVD over het dode punt heen te helpen?
"Corvee? Ik zie het als een erezaak. Corvee is werk dat je niet leuk vindt, maar wel moet doen. Ik ga het doen om ervoor te zorgen dat de VVD er in de verkiezingen goed voorstaat."

Wanneer zijn de verkiezingen voor u geslaagd?
"Ik vind dat we in ieder geval onze vier zetels moeten houden."

Dat klinkt niet erg ambitieus.
"Luister eens. Ik ben zeker ambitieus. Ik ben altijd ambitieus geweest. In ieder geval vind ik dat we moeten zorgen dat we met z'n vieren doorgaan. Van mij mag er een vijfde of een zesde bij. Ik maak me hard voor zoveel mogelijk stemmen."

De PVV wil ook meedoen, maar heeft zich nog niet aangesloten bij een Europese fractie. Zou de partij van Wilders welkom zijn in de fractie van de Europese liberalen?
"Nee."

Waarom niet?
"Omdat de liberale fractie in het EP uitgaat van gelijkheid van mensen, van gelijkheid van geloven, van scheiding tussen kerk en staat. Ik heb Geert Wilders als oud-collega in de fractie en huidig collega-Kamerlid hoog. Ik mag hem graag, maar een heleboel van zijn standpunten komen niet overeen met liberale standpunten. Het zou dus voor Geert Wilders niet goed zijn en voor de Europees liberale fractie ook niet."

Het is een mooie ambitie: VVD-lijsttrekker in Europa. Toch dachten wij dat u minister van Defensie wilde worden?
"We hebben een minister van Defensie, die heet Eimert van Middelkoop. Er zijn een heleboel mensen die hem goed zouden kunnen opvolgen in 2011 of wanneer dat aan de orde is. Ik vind: als ik naar Brussel ga, moet ik daar de VVD een gezicht en een stem geven en dan moet ik geen andere gedachten hebben."

Maar dat ministerschap is toch uw droombaan?
"Het is een grote eer die je te beurt valt, als je verantwoordelijkheid mag dragen over zoveel moedige mannen en vrouwen. Het feit dat Eimert van Middelkoop dat ambt goed invult, betekent dat Nederland best zonder een minister Van Baalen op Defensie kan."

Zou u in 2011 terugkeren voor een ministerspost, als de VVD in de regering mocht komen?
"In 2011 ben ik lid van het Europees Parlement. Je gaat je niet voor een halve periode kandideren."

Hoe vindt u dat Van Middelkoop het doet?
"Toen hij vorig jaar zomer zei dat het kabinet de intentie had om in Oeroezgan te blijven, was hij te eerlijk. Dat had nooit moeten worden gezegd. Daar kreeg hij een klap voor. En Van Middelkoop is een man van consensus. Die wil niet alleen de coalitie overtuigen, maar ook D66, GroenLinks en de SP. Dat is te prijzen, maar het hoeft natuurlijk niet. Je moet ook hard kunnen zijn. Van Middelkoop heeft een snelle leercurve, Hij is een goede minister van Defensie, maar hij heeft ervaren dat het in de politiek vaak om pure macht gaat, om de centen die de ministers Bos (Financiën, red.) en Koenders (Ontwikkelingssamenwerking, red.) onder zich houden. Daar moet je hard voor knokken."

Koenders wil gewoon niet meebetalen aan de militaire missie in Oeroezgan.
"Ik vind dat erg. Het is belastinggeld. Het is geen geld van Koenders. Ontwikkelingssamenwerking is ook veiligheid; dat mensen veilig kunnen leven. Je moet die missies voor een groot deel uit ontwikkelingsgeld betalen. Het is niet te verkopen dat je een vast percentage van het bruto nationaal product hebt voor Ontwikkelingssamenwerking - zelfs meer dan de VN-norm - en dat je vervolgens niet wilt praten over een bijdrage aan dit soort missies. Dat kan niet."

Door toedoen van minister Koenders is Nederland ook erg actief geworden bij missies in Afrika. Vindt u dat verstandig?
"De VVD is geen voorstander van missies in Afrika. Daarom waren we ook tegen de missie in Tsjaad. De prioriteit ligt bij Oeroezgan. Het is onverstandig om er weer iets naast te doen. Er is ook geen opvolging in Tsjaad. Maar het is kennelijk de white man's burden van Koenders. De PvdA voelt dat ze Afrika moet redden. Dat is naïef. Het doet ook geen recht aan de Afrikanen. Wij kunnen de problemen daar niet oplossen. Nederland moet alleen in Afrika optreden als er directe belangen op het spel staan of als er genocide plaatsvindt."

Iets anders. U was een van de degenen die het niet eens was met het wegsturen van Verdonk. Was dat een blunder van de fractie?
"Ik was een van de drie in de fractie die zei: dit moet zo niet gebeuren. Ik was tegen haar vertrek. Je moet concurrenten niet uitsluiten maar binnenboord houden. Maar het is een breuk die niet valt te repareren. Als ik nu naar ToN kijk, zie ik eigenlijk een beetje de LPF, met zijn interne ruzies, met zijn discussies over geld. Rita heeft in elk geval nog niet bewezen dat ze de juiste keuzes maakt."

Toch geldt voor de VVD dat er sindsdien nog geen begin van een herstel is?
"Luister, ik heb de periode Bolkestein meegemaakt. Die heeft de VVD ook niet in twee jaar kunnen restaureren. Daar heeft de VVD toen vier jaar over gedaan. Mark verdient niet alleen de tijd, de VVD verdient dat Mark alle ruimte krijgt en neemt om de partij omhoog te trekken."

Gaat Rutte dat lukken?
"Absoluut. Ik ken Mark op zijn minst vijftien jaar en ik ken hem als een echte liberaal, een stevige vent. Hij staat in het midden van de VVD en dat is goed, want de VVD is een brede partij met een linker- en een rechterzijde. Je had vroeger aan de ene kant Erica Terpstra, met een sociaal gezicht voor de partij. Die was in haar eentje goed voor zes Kamerzetels. Aan de andere kant had je mensen als Henk Kamp. Dat maakt de VVD sterk. Als de VVD alleen op rechts gaat, worden wij een kleine club die alleen maar kan concurreren met Wilders en Verdonk. Als wij breed zijn, kunnen we concurreren met het CDA."

Het CDA is een grote partij, de VVD niet meer...
"Er is al een begin van een herstel. De boel is niet geklapt. We zijn niet uit elkaar gevallen. We zijn niet leeggelopen, er zijn geen afdelingen afgesplitst. We waren wat verdoofd, maar we zijn terug. Dat is ook de verdienste van Mark. De weg zal langer zijn dan wij hopen, maar hij kan het. We moeten doordouwen. Als bij Shell alles tegenzit, gaan ze gewoon meer olie oppompen. Dat moeten wij ook doen."

En net nu verlaat u de fractie. Na Verdonk bent u het tweede gezichtsbepalende lid dat verdwijnt.
"Maar ik verdwijn niet. Dat is een misvatting. Ik zal - als het allemaal doorgaat, want ik moet nog wel even lijsttrekker worden - samen met Rutte, Rosenthal (fractievoorzitter Eerste Kamer, red.) en Opstelten (partijvoorzitter, red.) een enorme schwung geven aan die VVD. Niet als chef buitendienst, maar als de man van Nederland in Brussel. Degenen die denken: die zien we nooit meer terug, komen van een koude kermis thuis."

Uw beginperiode in Den Haag was moeilijk, met de beschuldiging dat u als tiener had gesympathiseerd of gecorrespondeerd met extreemrechts. Heeft dat u lang achtervolgd?
"Ik heb altijd gezegd: elk publiek figuur heeft een verleden. Ergens gewerkt, gestudeerd, ruzie gehad met zijn vrouw of wat dan ook. Dat neem je mee. Dus inclusief het gedonder uit 1998. Maar het heeft mij nooit achtervolgd, want ik ben gewoon in de Kamer gaan zitten en mijn werk gaan doen."

U kwam bepaald niet in een warm bad?
"Als je moet knokken, helpt dat ook. Ik had kunnen afdruipen, maar dat heb ik niet gedaan. Ik heb niet zitten zeuren of teruggekeken, ik ben gewoon mijn werk gaan doen. Toen ik in 2002 niet werd herkozen, heb ik ook niet gezegd: dat ligt aan anderen. De VVD had gewoon flink verloren. Ik kreeg toen later de kans via Zalm (toenmalig partijleider, red.) om campagneleider te worden en toen ik vervolgens in de Kamer terugkwam, kreeg ik een prachtige portefeuille. Dus als iemand geen reden heeft om in wrok terug te kijken, ben ik het wel. Je wordt sterker door strijd. Het heeft me mede gevormd. Ik ben de comeback kid."